Brieven

Open brief aan Wubbo Wever

(ingezonden door Hubert van Zanten)

 

Geachte heer Wever,

 

Het schooljaar zit er op, de vakantie is begonnen. Tijd dus voor bezinning en voor mij reden om deze open brief aan u te schrijven met daarin een beschrijving wat ik als voorzitter van de MR van Meander WereldKidz uit Leersum zowel meegemaakt, gezien en gehoord heb het afgelopen schooljaar. Ik schrijf dit overigens op persoonlijke titel en uitdrukkelijk niet als voorzitter van de MR.

Het was een turbulent jaar waarin veel gebeurd, zowel zaken ten goede als ten slechte. Als voorzitter van het CvB bent u in staat gebleken om eindelijk weer de jaarrekening in zwarte cijfers te schrijven, ook al gaat het slechts een bedrag van 130.000 euro, maar het begin is er. 

U heeft met Robuust Aansturen in een tijdsbestek van ongeveer 7 maanden een nieuwe organisatiestructuur weten op te bouwen. Het huis WereldKidz heeft u voorzien van een mooie gevel en binnen heeft u diverse muren verplaatst. Het is niet te hopen dat u daarbij ook dragende muren gesloopt heeft, maar vaan buiten ziet het er in ieder geval mooi uit. Samengevoegd met de verbeterde financiële situatie ziet het er allemaal goed uit.

Echter WereldKidz stond en staat wel degelijk op financieel drijfzand. Een goede financiële fundering is dan onontbeerlijk om te zorgen dat het huis ook op lange termijn kan blijven staan. En hier zit ook mijn grote zorg. Nadat u vier jaar aan het roer van Gearhing heeft gestaan was de financiële situatie na uw vertrek ook zeker niet robuust te noemen.  Ook zij hebben net als WereldKidz geflatteerde goede cijfers vanwege de extra bijdrage uit het herfstakkoord van het Kabinet.

Toen u aangesteld werd bij WereldKidz bevond WereldKidz zich in financieel slecht weer. Dit kwam ook en vooral door een ondeugdelijke en niet transparante financiële situatie. Het lijkt mij dat het uw prioriteit zou moeten zijn om deze situatie te verbeteren. Er is binnen en buiten WereldKidz veel wantrouwen hierover. En hoewel de voorzitter van de Rvt, de heer Tulner het menigmaal over “verdiend vertrouwen” heeft in zijn relatie met u verbaasd het mij dat u juist op dit cruciale punt geen vertrouwen wilt verdienen. Wel is er een extra account aangesteld die de cijfers die u aan het RvT verstrekt nogmaals controleert. Gelden die ook aan een boekhouder besteed hadden kunnen worden. En hoe makkelijk is het niet om de complete cijfers van WereldKidz op te leuken. Uiteindelijk gaat het om de individuele scholen en controle op die cijfers is onmogelijk, simpel omdat de financiële organisatie ontoereikend is om deze te produceren.

In de begroting van 2014-2015 is er 155.000 euro door u vrijgemaakt voor het bedrijfsbureau en CvB. Echter kan ik nergens vinden dat dat geld gebruikt wordt om de financiële organisatie (het fundament) te verbeteren of beter gezegd op te bouwen. Eerder dit jaar is er een controller aangesteld, maar deze heeft WereldKidz al binnen drie maanden verlaten. Gelukkig kon de interim controller weer zijn zaken oppakken. Maar dit is bij lange na niet voldoende en er is ook nog geen zicht dat hij door een vaste controller binnenkort wordt vervangen. De boekhouding is ook sinds jaar en dag uitbesteed, dus ik kan concluderen dat er eigenlijk niemand bij WereldKidz werkzaam is die verstand heeft van en verantwoordelijk is voor de financiën.  Verontrustend lijkt mij hierbij een understatement.

Dit zal dan ook de reden zijn dat het niet mogelijk is om een fatsoenlijke begroting te maken voor de individuele scholen. Wel handig voor u, want hiermee heb ik als MR geen enkele controle op de inkomsten en uitgaven van onze school en moet ik over beleidszaken adviseren of besluiten zonder dat ik ook maar enig idee heb wat de consequenties hiervan zijn. En dat geldt niet alleen voor mij, maar voor alle scholen van WereldKidz. Ik heb u hierover al vele e-mails gestuurd, maar werd vakkundig door u van het kastje naar het muurtje gestuurd. De eerste e-mail had ik gestuurd naar de toenmalige controller en is helemaal nooit beantwoord, naar achteraf blijkt omdat deze persoon dus niet meer werkzaam was voor WereldKidz. Dat ik daar zelf achter moest komen verdiend niet de schoonheidsprijs.

Laatst hoorde ik een Gemeenteraadslid zeggen dat we te maken hebben met een echte spreadsheetmanager. Ik heb hem verteld dat ik hoopte dat dat waar was, want dan zouden we nog het vertrouwen hebben dat beleidsmaatregelen financieel onderbouwd zouden zijn en ik heb hier nog nooit een bewijs van kunnen zien. Zelfs niet wat de financiële consequenties zijn van de invoering van Robuust Aansturen, uw paradepaardje.

Vanaf 1 augustus is Robuust Aansturen afgerond en gaan we Samen Leren, wat dat gaat inhouden is mij ook nog volledig onbekend, het is dat ik aanwezig was bij uw gesprek met de Gemeenteraad Utrechtse Heuvelrug op 25 juni j.j. anders had ik dit niet eens geweten.

 

Op 1 mei 2013 bent u aangesteld als voorzitter (en enig lid) van het College van Bestuur. Volgens uw eigen zeggen is daarna pas bekend wat de situatie van WereldKidz was. Ik durf dat verhaal echter sterk te betwijfelen. Als WereldKidz goed zou draaien zou u gezien uw CV waarschijnlijk niet gekozen hebben voor WereldKidz en zou u zeker niet door WereldKidz aangesteld zijn.

Een Google actie op uw naam en uw voormalige werkgever Gearhing laat ook een opmerkelijke overeenkomst zien. De instelling van clusters met een directeur, in Friesland betrof het een bezuinigingsmaatregel, bij WereldKidz was het budgettair neutraal. Dit laatste valt niet te controleren, wel te betwijfelen. Vakbonden stonden omdat het geen officiële reorganisatie betrof bij WereldKidz in ieder geval buitenspel. En tja als achteraf blijkt dat er toch medewerkers vertrokken zijn en er geld bespaard wordt is dat mooi meegenomen toch? Maar er zijn meer overeenkomsten te vinden tussen uw werkwijze bij Gearhing en WereldKidz. In beide gevallen vinden (G)MR’en het plan onvoldoende onderbouwd. De GMR’en gingen na grote druk door u akkoord en gaven u feitelijk onbedoeld vrij spel. En aan de rechtspositie van de MR’en wordt voorbij gegaan.

 

Bij WereldKidz kwam u in een gespreid bedje terecht om het kunstje dat u bij Gearhing al gedaan had. Leraren, MR’en de GMR waren deels al murw en er heerste al een angstcultuur, zoals onder andere in het Onderwijsblad van 5 april 2014 beschreven is.

En dat u daar gebruik van heeft gemaakt heb ik meermalen zelf mogen meemaken. Hoewel u tijd genoeg had, de blauwdruk van Robuust Aansturen lag al klaar, heeft u lang gewacht om dit te presenteren, hierdoor kwam er op de invoering tijdsdruk te staan. U heeft uw plan aan de GMR ter goedkeuring aangeboden met de kanttekening dat hoewel zij wettelijk gezien 6 weken de tijd hadden om dit goed of af te keuren zij van u slechts 2 weken kregen. De fout die u gemaakt had bij Gearhing, waardoor uw plannen in eerste instantie werden afgekeurd door de GMR heeft u hierdoor voorkomen. Onder (tijdsdruk) heeft de GMR uw plan goedgekeurd, zonder te beseffen waar zij eigenlijk goedkeuring aan hebben gegeven en of zij überhaupt formeel gezien wel  alles mochten goedkeuren. Ik kom hier later op terug. Om de directeuren en schooleider aan te stellen heeft u gekozen om BAC’s (Benoeming Advies Commissie) te formeren.  De MR van de Kameleon in Doorn heeft in eerste afgezien van goedkeuring van de clusterdirecteur omdat zij het terecht niet eens was met de procedure. Uiteindelijk heeft het personeelslid die afgevaardigd was door de MR dezelfde avond onder druk nog haar goedkeuring namens de MR gegeven. De oudergeleding van dezelfde MR is hierop opgestapt omdat zij geen verantwoordelijk meer wilt dragen voor het gevoerde wanbeleid.

Omdat u zelf bij al de BAC-gesprekken aanwezig was heb ik ook tweemaal met de druk te maken gehad. U voert argumenten aan dat ik moest kiezen omdat we anders een schoolleider krijgen die minder goed is en andere non-argumenten om maar uw zin door te kunnen drijven. Terwijl u zelf verantwoordelijk bent voor de tijdsdruk.  Een aantal maanden eerder beginnen had er voor gezorgd dat de in de wet vastgelegde procedures gevolgd hadden kunnen worden. Maar dan had u wel het risico gelopen dat uw plannen extra kritisch bekeken zouden zijn.

 

Vanaf maart dit jaar poog ik al met u in een  gesprek te komen om de vraag beantwoord te krijgen waarom u onze nevenvestiging op het AZC in Leersum in een ander cluster wilt hebben. Tot nu toe heeft u  geweigerd ook maar 1 argument te geven. Ik heb u meermalen aangegeven dat u voor deze actie op grond van artikel 11 lid f van de WMS advies aan onze MR hoort te vragen. U schermt ermee dat omdat de GMR al toestemming  gegeven heeft dit niet noodzakelijk is. Het is ten eerste al de vraag of de GMR hierover mag beslissen en ten  tweede de vraag of de GMR beseft heeft dat zij onder de eerder genoemde tijdsdruk beseften dat zij hiervoor toestemming hebben gegeven. Uiteindelijk heeft u een clusterdirecteur aangesteld die doordat de MR van Meander geen tostemming heeft gegeven in de BAC geen formele aanstelling kan hebben, maar het ziet er naar uit dat dat voor u geen beletsel vormt. Een slimme zet van u vond ik daarentegen dat u een kwalitatief goede schoolleider heeft aangedragen die twee dagen schoolleider zou zijn op onze school en drie dagen op een school in het beoogde andere cluster in Zeist. Dat ik pas tijdens het BAC-gesprek van deze dubbele functie hierover geïnformeerd werd vond ik niet zo’n leuke verrassing, maar paste wel in het plaatje. Met deze aanstelling ben ik op grond van kwalitatieve redenen van deze persoon akkoord gegaan. Daarmee mijn eigen argument dat de verhuizing van onze nevenvestiging naar een ander cluster vanwege administratieve en vooral organisatorische redenen geen goed plan was. Helaas had u gekozen voor iemand die een paar jaar van zijn pensioen afzat en zelf weinig gemotiveerd was om de school waar hij meer dan 10 jaar succesvol gewerkt had te verlaten. Hij heeft inmiddels twee weken geleden WereldKidz verlaten en de discussie van de noodzaak om het AZC te verplaatsen naar een ander cluster ligt wat mij betreft weer open, na de schoolvakantie zullen we dit weer oppakken.

Overigens hebben veel voormalige schooldirecteuren inmiddels WereldKidz, al dan niet met zwijgplicht, verlaten. Zwijgplicht is helaas een vaker gebruikt instrument gebleken het laatste jaar, al dan niet in combinatie met een vertrek uit WereldKidz. Er is het afgelopen jaar veel kennis verloren gegaan. Er zijn vrijwel geen schoolleiders die het schooljaar starten met voldoende kennis van de lokale situatie. Een extra zorgenpuntje voor de komende tijd.

 

Maar uw meesterwerk voor wat betreft een beslissing er doorheen douwen onder tijdsdruk heeft u vorige week geleverd. Het betreft hier de Uitkijk in Amerongen, een kleine school die na de schoolvakantie eindelijk verhuisd naar een mooie nieuwbouwlocatie .

In de week daarvoor heeft u overleg gevoerd met de MR van de Uitkijk over de nieuwe groepsindeling. Uiteindelijk heeft u een voorstel gedaan dat feitelijk het einde betekent voor deze school en daarmee het openbaar onderwijs in Amerongen.

In de laatste schoolweek heeft u brief naar de ouders doen uitgaan waarin het aantal groepen verminderd naar 2 ½ en de twee  leerkrachten die zitting hebben in de MR per direct zijn overgeplaatst naar andere scholen. Deze leerkrachten functioneren al zeer vele jaren naar grote tevredenheid van de ouders. De ouders en kinderen reageerden geschokt toen dit nieuws in de laatste schoolweek bekend werd. Huilende kinderen, een murw geslagen juf, ouders in verbijstering achterlatend.  De oudergeleding van de MR van deze school heeft zich ook teruggetrokken, dat maakt dus twee in onze gemeente.

Oktober vorig jaar heeft u aan de ouders en leerkrachten gemeld dat u geen vertrouwen heeft in de school, dat u uw kleinkind niet op deze school zou zetten. Bij de Gemeenteraad Utrechtse Heuvelrug heeft u dit herhaald en verder gemotiveerd. Dat er nog geen 5 kilometer verderop in een ander dorp ook een openbare school zit en er  dus is geen noodzaak is voor de Uitkijk, toevallig ben ik voorzitter van de MR van die school in een ander dorp en ik kan mij in die zienswijze niet vinden.  Een basisschool is zoveel meer dan een gebouw waar kinderen les krijgen. Kinderen maken speelafspraken na school en wat de ouders betreft het liefst met kinderen uit dezelfde wijk, zodat ze er zelf naartoe kunnen zonder grote wegen over te steken. Laat staan dat ze naar een ander dorp moeten. Maar ook ouders ontmoeten elkaar op het schoolplein en vormen vriendschappen. Juist de lokale cohesie is dan van groot belang. Uw argument snijdt dus geen hout.

In de Gemeenteraad Utrechtse Heuvelrug heeft u aangegeven dat u bij machte bent om een school te sluiten omdat dit de verantwoordelijkheid is van de Gemeenteraad. Even later gaf u wel aan dat het mogelijk is dat een school kan omvallen. Helaas schroomt u hierbij dan niet om de zet te geven zodat de school daadwerkelijk het risico loopt om om te vallen.

U heeft aangegeven bij de Gemeenteraad Utrechtse Heuvelrug dat als kinderen rugzakjes krijgen, deze gelden direct naar de school kan gaan waar ze op zitten. Dit doortrekkend lijkt het mij logisch dat als scholen een kleinescholentoeslag krijgen dit direct naar de betreffende school gaat. Zij krijgen dit natuurlijk niet voor niets. Deze gelden komen echter terecht in het knelpuntenbudget. Uit dit budget worden de grote knelpunten van WereldKidz gefinancierd en geeft daarmee een aardig beeld van de prioriteiten die u heeft. We zien dan dat luxezaken als Topklassen en speciale gymleraren  moeiteloos gefinancierd worden. Dat sommige van deze scholen in de “betere” wijken staan of dat ouders de staatssecretaris van onderwijs in de kennissenkring hebben is natuurlijk puur toeval.

 

Deze week vertrekt u met vakantie en ik wil u een aantal zaken ter bezinning meegeven:

In de managementliteratuur staat uitgebreid beschreven dat er verschillende managers bestaan met elk hun eigen rol. De afgelopen periode heeft u zich bezig gehouden met saneren en de opbouw van een nieuwe organisatiestructuur. Op een gegeven moment wordt het tijd om van de rol van saneerder af te stappen en is een nieuwe rol noodzakelijk. Echter zult u altijd omgeven blijven met uw oude rol, zeker gezien de toegenomen angstcultuur. Wellicht is het beter voor WereldKidz als u zich de komende tijd bezig houdt met het zoeken naar een goede vervanger. Iemand die in staat is om de cultuur te veranderen,  bottom-up gericht is en een goede transparante financiële organisatie kan opbouwen.

 

WereldKidz, of beter de Stichting Openbaar Onderwijs Rijn- en Heuvelland is in 2005 opgericht met de bedoeling om de administratieve druk van de individuele scholen op te heffen. Het was dus vooral bedoeld als facilitaire ondersteuning. Dat dit mislukt is, is inmiddels wel duidelijk. De organisatiestructuur zoals door u opgebouwd is in mijn ogen zeker geschikt om dit wel mogelijk te maken, dit vereist wel een volledig andere cultuur. En als dit niet mogelijk is, rest er waarschijnlijk maar één oplossing en dat is het opheffen van de Stichting en opnieuw beginnen met verschillende kleinere niet gemeentegrenzen overstijgende stichtingen.

 

Ik wens u een fijne vakantie en veel wijsheid toe,

 

Met vriendelijke groeten,

 

Hubert van Zanten